به گزارش سایت خبری مرودشت نا، قرآن سر تا سر اعجاز در زندگی مادی و معنوی است. اگر ما آن را با معرفت تلاوت کنیم، حتماً اثرات آن را خواهیم دید. برای آگاهی‌ و فهم بهتر و بیشتر آیات قرآن کریم هر شب تفسیر آیاتی از این معجزه الهی را برای شما آماده می‌کنیم. در این گزارش تفسیر آیات ۱۳۰ تا ۱۳۲سوره بقره را می‌خوانید.

 

وَمَنْ یَرْغَبُ عَنْ مِلَّهِ إِبْرَاهِیمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ وَلَقَدِ اصْطَفَیْنَاهُ فِی الدُّنْیَا وَإِنَّهُ فِی الْآخِرَهِ لَمِنَ الصَّالِحِینَ 

و چه کسى جز آنکه به سبک ‏مغزى گراید از آیین ابراهیم روى برمى‏‌تابد و ما او را در این دنیا برگزیدیم و البته در آخرت [نیز] از شایستگان خواهد بود (۱۳۰)

إِذْ قَالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قَالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ 

هنگامى که پروردگارش به او فرمود تسلیم شو، گفت به پروردگار جهانیان تسلیم شدم (۱۳۱)

وَ وَصَّى بِهَا إِبْرَاهِیمُ بَنِیهِ وَیَعْقُوبُ یَا بَنِیَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَکُمُ الدِّینَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ 

و ابراهیم و یعقوب پسران خود را به همان [آیین] سفارش کردند [و هر دو در وصیتشان چنین گفتند] اى پسران من خداوند براى شما این دین را برگزید. پس البته نباید جز مسلمان بمیرید (۱۳۲)

 

ابراهیم انسان نمونه
در آیات گذشته تا حدودى شخصیت ابراهیم نشان داده شد. بعضى از خدمات ابراهیم و قسمت قابل توجهى از خواسته‌ها و تقاضاهاى او که جامع جنبه‌هاى مادی و معنوى بود، مورد بررسى قرار گرفت. از مجموع این بحث‌ها به خوبى استفاده شد که این پیامبر بزرگ می‌تواند یک الگو و اسوه براى همه حق طلبان جهان باشد و مکتب او به عنوان یک مکتب انسان‌ساز مورد استفاده همگان قرار گیرد.

بر اساس همین مطلب در نخستین آیه مورد بحث چنین می‌گوید: چه کسى جز افرادى که خود را به سفاهت افکنده‌اند، از آیین پاک ابراهیم روی‌گردان خواهد شد (و من یرغب عن مله ابراهیم الا من سفه نفسه).

آیا این سفاهت نیست که انسان، آیینى را با این پاکى و درخشندگى رها کند و در بیراهه هاى شرک و کفر و فساد گام بگذارد؟ آیینى که با روح و فطرت انسان آشنا و سازگار است و با عقل و خرد هماهنگ، آیینى را که هم آخرت در آن است و هم دنیا، رها کرده و به سراغ برنامه‌هایى برود که دشمن خرد و مخالف فطرت و تباه کننده دین و دنیاست. سپس اضافه مى کند: ما ابراهیم را (به خاطر این امتیازات بزرگش) برگزیدیم و او در جهان دیگر از صالحان است (و لقد اصطفیناه فى الدنیا و انه فى الاخره لمن الصالحین ).

آرى ابراهیم ، برگزیده خدا و سر سلسله صالحان است و به همین دلیل باید اسوه باشد.

آیه بعد به عنوان تاکید به یکى دیگر از ویژگی‌ها و صفات برگزیده ابراهیم که در واقع ریشه بقیه صفات اوست، اشاره می‌کند:

به خاطر بیاورید هنگامى را که پروردگار به او گفت در برابر فرمان من تسلیم باش، او گفت در برابر پروردگار جهانیان تسلیم شدم (اذ قال له ربه اسلم قال اسلمت لرب العالمین).

آرى ابراهیم آن مرد فداکار و ایثارگر هنگامى که نداى فطرت را از درون خود می شنود که پروردگار به او فرمان تسلیم باش می‌دهد؛ او تسلیم کامل خدا مى شود. ابراهیم با فکر و درک خود می‌یابد و می‌بیند که ستارگان و ماه و خورشید همه غروب و افول دارند و محکوم قوانین آفرینش هستند. لذا مى‌گوید: اینها خداى من نیستند. انى وجهت وجهى للذى فطر السماوات و الارض حنیفا و ما انا من المشرکین (من روى خود را به سوى خدایی کردم که آسمان‌ها و زمین را آفرید و در این راه عقیده خود را خالص کردم و من از مشرکان نیستم ) (سوره انعام آیه ۷۹).

و در آیات گذشته دیدیم که ابراهیم و اسماعیل پس از ساختن خانه کعبه، نخستین تقاضایی که از خدا بعد از تقاضای قبولی اعمالشان کردند، این بود که آنها به راستى تسلیم فرمان او باشند و از دودمان آنها نیز امت مسلمى به پا خیزد.

و در حقیقت نخستین گام براى ایجاد ارزش در انسان، مسئله خلوص و پاکى است و به همین دلیل که ابراهیم خویش را منحصراً تسلیم فرمان حق کرد، محبوب خدا شد و خدا او را برگزید و به همین عنوان، او و مکتبش را معرفى کرد. همه کارهاى ابراهیم از آغاز زندگى تا پایان کم نظیر بود. مبارزه پیگیر او با بت پرستان و ستاره پرستان و در دل آتش قرار گرفتنش که حتى دشمن سر سختش نمرود را تحت تاثیر قرار داد و بى اختیار گفت: من اتخذ الها فلیتخذ الها مثل اله ابراهیم (اگر کسى بخواهد خدایی برگزیند باید مثل خدای ابراهیم برگزیند).

همچنین آوردن همسر و فرزند شیرخوار در آن بیابان خشک و سوزان، در آن سرزمین مقدس، و بناى خانه کعبه و بردن جوانش به قربانگاه، هر یک نمونه‌ای از طرز کار او بود. وصیت و سفارشى که در آخرین ایام عمر خود به فرزندانش نمود؛ آن نیز نمونه بود. چنان‌که در آخرین آیه مورد بحث مى خوانیم: ابراهیم و یعقوب فرزندان خود را در واپسین لحظات عمر به این آیین پاک توحیدى وصیت کردند (و وصى بها ابراهیم بنیه و یعقوب ).

هر کدام به فرزندان خود گفتند: فرزندان من! خداوند این آیین توحید را براى شما برگزیده است (یا بنى ان الله اصطفى لکم الدین ).

بنا بر این جز بر این آیین رهسپار نشوید و جز با قلبى مملو از ایمان و تسلیم جهان را وداع نگویید (فلا تموتن الا و انتم مسلمون).

قرآن با نقل وصیت ابراهیم گویا مى خواهد این حقیقت را بازگو کند که شما انسان‌ها تنها مسئول امروز فرزندانتان نیستید، مسئول آینده آنها نیز هستید. تنها به هنگام چشم بستن از جهان نگران زندگى مادى فرزندانتان بعد از مرگتان نباشید، به فکر زندگى معنوى آنها نیز باشید. نه تنها ابراهیم چنین وصیتى کرد که فرزندزاده‌اش یعقوب نیز همین روش را از نیاى خود ابراهیم اقتباس نمود و در واپسین دم عمر، به فرزندانش گوشزد کرد که رمز پیروزى و موفقیت و سعادت در یک جمله کوتاه یعنی تسلیم در برابر حق خلاصه مى شود.

ذکر (یعقوب) از میان همه پیامبران در اینجا شاید براى این هدف باشد که به یهود و نصارى که هر کدام خود را به نوعى به یعقوب ارتباط مى دادند، بفهماند این آیین شرک‌آلودى که شما دارید، این عدم تسلیم خالص در برابر حق که برنامه شما را تشکیل می‌دهد، با روش کسى که خود را به او پیوند می‌دهید سازگار نیست.